İşyerinde yaşanan her tartışma, sert yönetim tarzı veya tek seferlik haksız davranış mobbing değildir.
Mobbing iddiasını diğer işyeri uyuşmazlıklarından ayıran temel unsur çoğu zaman davranışların belirli bir süre devam etmesi, sistematik hâle gelmesi ve çalışanı yıldırma veya dışlama etkisi yaratmasıdır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesi işverenin işçinin kişiliğini koruma yükümlülüğünü düzenlemektedir. Anayasa Mahkemesi de psikolojik taciz iddialarını kişinin maddi ve manevi varlığının korunması kapsamında değerlendirmektedir.
Hangi davranışlar mobbing oluşturabilir?
Çalışanın sürekli aşağılanması, yetkilerinin gerekçesiz biçimde elinden alınması, diğer çalışanlardan sistematik olarak dışlanması, sürekli ve anlamsız görev değişikliklerine tabi tutulması veya işten ayrılmaya zorlanması mobbing iddiasında değerlendirilebilecek davranışlardır.
Ancak bunlardan birinin tek kez gerçekleşmesi otomatik olarak mobbing sonucuna götürmez.
Olayların sürekliliği ve birbirleriyle bağlantısı önemlidir.
Mobbing nasıl ispatlanır?
Mobbing çoğu zaman kapalı bir iş ortamında gerçekleştiği için her olayın yazılı belgesi bulunmayabilir.
Bu nedenle mesajlar, e-postalar, görev değişikliği yazıları, performans değerlendirmeleri, disiplin işlemleri, tanık anlatımları ve olayların kronolojik seyri birlikte önem kazanır.
Çalışanın yıllarca olumlu performans kaydı bulunurken bir uyuşmazlığın ardından kısa sürede peş peşe olumsuz tutanaklar düzenlenmeye başlanması örneğin dosyada ayrıca değerlendirilmesi gereken bir tablo oluşturabilir.
Sağlık raporu tek başına yeterli midir?
Psikolojik etkileri gösteren sağlık belgeleri önemli olabilir ancak mobbingin gerçekleştiğini tek başına kanıtlamayabilir.
Sağlık raporu çoğu zaman yaşanan sürecin çalışan üzerindeki etkisini gösterir. Mobbingi oluşturan işyeri davranışlarının ise ayrıca ortaya konulması gerekir.
Anayasa Mahkemesi’nin yaklaşımında da olayların bütün olarak ve etkili biçimde incelenmesinin önemi vurgulanmaktadır.
Dosya hazırlanırken en büyük hata
Mobbing davalarında bazen aylar boyunca yaşanan onlarca olay herhangi bir tarih sırası kurulmadan dilekçeye aktarılır.
Bu durum iddianın gücünü artırmak yerine azaltabilir.
Daha sağlıklı yöntem; davranışların tarih, kişi, olay ve delil bakımından ortaya konulması ve bunların birlikte nasıl sistematik bir sürece dönüştüğünün gösterilmesidir.
Mobbing çoğu zaman tek bir ağır olaydan değil, tek başına önemsiz görülebilecek davranışların oluşturduğu bütün tablodan anlaşılır.
Bu konuda hukuki destek
Hak kaybı yaşanmaması için olayın tarihleri ve mevcut belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Görüşme talebi için iletişim sayfasından büroya ulaşabilirsiniz.